In het voorjaar van 2008 werd door de toenmalige coördinator talentonwikkeling van de KNSB, Yge Visser, een plan gepresenteerd voor de nieuwe opzet van de landelijke en regionale trainingen. Tijdens drie jeugd-NK’s gaf hij een presentatie. Tijdens de eerste presentatie werd al duidelijk dat het plan nog niet goed doordacht was: op vele vragen kon geen antwoord worden gegeven, de financiele kant was uitermate vaag en de termijn waarop e.e.a. moest worden uitgevoerd zeer kort. Logisch dat er vele bezwaren waren, niet alleen van(regionale) jeugdleiders en ouders, maar ook van servicpuntcoördinatoren. Toch werd de nieuwe trainingsopzet uitgevoerd. Niet verwonderlijk mondde dit uit in een chaos. Trainingen via het internet kwamen laat op gang of werden in het geheel niet uitgevoerd, onder meer door het ontbreken van instructie van trainers, door de (te) hoge inschrijfgelden haakten vele spelers af om op eigen houtje training te volgen. Door de vrije inschrijving kwamen spelers in groepen terecht waarvan het niveau te hoog of de lengte van de trainingen te lang was. De aangekondigde simultaans van grootmeesters of een bezoek aan een toptoernooi gingen niet door omdat men bij nader inzien niet interressant genoeg achtte voor een training. Komend seizoen wordt alles voor een deel teruggedraaid. Zou het trainingsplan in deze vorm zijn ingevoerd als het was besproken in de landelijke jeugdleidersvergadering?

De LJV is een vergadering waarin vertegenwoordigers van de 13 regionale bonden zitten en wordt twee keer per jaar gehouden. De vergadering heeft niet beslissingsbevoegdheid, maar is slechts raadplegend op het gebied van jeugdschaak. Echte besluiten worden genomen in de bondsraad, waar echter weinig specialisten ophet gebied van jeugdschaak zitten. Als de LJV het eens over een jeugdplan, zal dit – mits binnen financiele kaders mogelijk –altijd aangenomen worden door de bondsraad. In de LJV zitten vooral mensen die verstand hebben van breedteschaak en organisatie, van ontwikkeling van toptalent is minder know-how aanwezig. Toch vertegenwoordigen de afgevaardigen in de LJV indirect alle jeugdschakers in Nederland. Niet alleen uit democratisch oogpunt is het noodzakelijk dat besluiten in de LJV worden voorgekookt, ook voor het creëren van draagvlak is dit nodig.

De laatste jaren komt het echter steeds vaker voor dat voorstellen van de KNSB niet gepresenteerd worden aan de LJV. Het begon een jaar of acht geleden toen opeens Jong Oranje spelers automatisch geplaatst werden voor het NK-jeugd en de Technische Commissie vastgesteld beleid aan zijn laars lapte door spelers die geen regionale PJK’s gespeeld hadden, toch toe te laten met een vrijplaats op het NK. Dit speelde in de tijd van Harry Muhren. Onder het bewind van zijn opvolgster, Monique Stam, is het vooral de laatste 1,5 jaar erg bont geworden. Het uitzendingsbeleid, het besluit dat alle spelers die een regionale PJK spelen KNSB-lid moeten zijn, de uitbreiding van speeldagen van de E-categorie op het ONJK in Enschede zijn hiervan voorbeelden. Het Visserplan is zelfs niet in de bondsraad aan de orde gekomen. Ook de aanpassing van de nieuwe trainingsopzet m.i.v. komend seizoen werd alleen als feit aan de LJV medegedeeld. Gelukkig moest de KNSB na veel protest over de PJK-regel (die anders werd uitgevoerd dan gepresenteerd) bakzeil halen.

Er is het laatste jaar nog een ding verslechterd in de besluitvorming rondom jeugdbeleid. De jeugdcommissie, waarin een stuk of vier mensen permanent zitting hadden, aangevuld met twee vertegenwoordigers uit de regionale bonden, die steeds voor twee jaar werden benoemd, is sinds een jaar opgeheven. In deze commissie werd jeugdbeleid bedacht en vorm gegeven. Vaak kreeg men input van professionals van het bondsbureau of de talentcoördinator. De JC vergaderde enige keren per jaar, volgens velen die er in hebben gezeten, te weinig. Maar in ieder geval waren er velen betrokken bij de totstandkoming van jeugdbeleid. Dat is nu totaal veranderd. Weliswaar is in november toegezegd dat er een gesloten internetforum zou komen, waarbij per onderwerp enige mensen met kennis van zaken zouden worden uitgenodigd om mee te discussieren, maar tot nu toe is dit forum nog steeds niet in de lucht. Op dit moment is er slechts een persoon verantwoordelijk voor beleid rondom het jeugdschaak, namelijk het bestuurslid jeugdzaken. Het woord dictatoriaal bestuur zal ik niet noemen, maar zover zit het er niet vanaf.

Ik vind dit een onverantwoordelijke situatie en pleit daarom voor het volgende:

- Opnieuw formeren van de commissie jeugdschaak. Dat kan met experts,vertegenwoordigers van regionale bonden of servicepunten of een mix daarvan.
- Het serieus nemen van de LJV en alle voorstellen voor nieuw jeugdschaakbeleid eerst presenteren in deze vergadering.
- Discussie per internetforum handhaven, maar de input slechts meenemen in vergaderingen van de JC.

Alleen op deze manier is een goed en democratisch beleid binnen het jeugdschaak gewaarborgd.

Groningen, 2-8-2009
Hiddo Zuiderweg

Reageren? Stuur een e-mail naar matin2@live.nl